Một lần về giữa những đổi thay

> Tháng Năm 2026. Sài Gòn.

Có những chuyến về Việt Nam không chỉ là trở lại một nơi.

Nó là quay lại với giọng nói của người thân. Với cách cả nhà gọi nhau bằng những cái tên quen. Với những bữa cơm không cần cầu kỳ, chỉ cần ngồi xuống là thấy mình đã về đúng chỗ.

Gia đình ấy lâu ngày mới về Việt Nam.

Ngày trước, trong ký ức của nhà, có bốn người.

Ba mẹ.

Con cái.

Một gia đình nhỏ, quen thuộc đến mức chỉ cần nhìn nhau là biết người kia đang muốn nói gì. Quen từ cách chờ cơm, cách gọi nhau trong nhà, cách mỗi người có một chỗ ngồi rất riêng mà lâu ngày không ai nhắc, nhưng ai cũng nhớ.

Rồi thời gian làm điều nó vẫn làm.

Con cái lớn lên. Mỗi người có nhịp sống riêng. Có những cuộc gọi thay cho những lần gặp mặt. Có những mùa không đủ người. Có những câu chuyện chỉ được kể ngắn lại, vì ở xa, người ta thường sợ làm người thân lo.

Thương thì vẫn thương.

Chỉ là cái thương phải đi qua khoảng cách.

Đi qua tin nhắn.

Đi qua những lần hỏi thăm vội.

Đi qua những dịp lễ mà không phải lúc nào cả nhà cũng có thể ngồi cùng nhau.

Người xa quê thường có một nỗi nhớ rất lạ. Nó không phải lúc nào cũng làm mình buồn rõ ràng. Nó chỉ nằm đâu đó trong những lúc rất nhỏ. Khi nghe một giọng nói giống giọng người nhà. Khi nhớ mùi một món ăn cũ. Khi tự nhiên muốn được ăn một bữa cơm có đủ tiếng ba mẹ, tiếng con cái, tiếng người thân gọi nhau qua lại.

Xa quê là học cách sống tốt ở một nơi khác.

Nhưng cũng là học cách chấp nhận rằng quê nhà vẫn tiếp tục thay đổi khi mình không có mặt.

Ba mẹ già thêm.

Con cái trưởng thành hơn.

Nhà cửa, nếp sống, thói quen của mỗi người cũng khác đi một chút. Có những chuyện vui được kể lại sau. Có những chuyện mệt được nói nhẹ đi. Có những khoảng trống không ai trách ai, vì ai cũng hiểu: đời sống của mỗi người đều có phần phải tự lo.

Bởi vậy, một lần cả nhà về Việt Nam sau lâu ngày không chỉ là một chuyến đi.

Nó là một lần được nghe lại giọng nhau ở gần.

Không phải qua điện thoại.

Không phải qua màn hình.

Mà là ở ngay bên cạnh. Đủ gần để hỏi thêm một câu. Đủ gần để nhìn thấy ba mẹ đã chậm hơn một chút. Đủ gần để nhận ra con cái đã lớn hơn rất nhiều so với hình dung của mình trong những năm xa cách.

Gia đình không đứng yên.

Không có gia đình nào đứng yên mãi ở một đoạn cũ. Bốn người của ngày xưa cũng không thể mãi là bốn người của ngày xưa. Đời sống sẽ nới ra. Mỗi người sẽ có thêm việc để lo, thêm nơi để về, thêm những mối quan hệ và trách nhiệm riêng.

Nhưng nhà không mất đi chỉ vì nó rộng ra.

Nhà cũng không cũ đi chỉ vì con cái đã lớn.

Có khi, nhà chỉ đổi cách hiện diện. Từ một mái nhà có đủ người mỗi ngày, thành một nơi lâu lâu mới đủ mặt. Từ những bữa cơm quen thuộc, thành những dịp ai cũng cố sắp xếp để về. Từ việc thấy nhau hằng ngày, thành việc mỗi lần gặp nhau đều nhìn kỹ hơn một chút.

Với ba mẹ, niềm vui của lần này có lẽ không nằm ở chuyện gì lớn.

Chỉ là con cái đã về.

Cả nhà còn có thể ngồi lại.

Người đi xa vẫn nhớ đường về.

Người ở nhà vẫn còn có người để chờ.

Với những người con, quê hương cũng không chỉ là một cái tên trên giấy tờ. Quê hương là giọng ba mẹ khi gọi mình. Là căn nhà có thể đã khác, nhưng vẫn khiến mình tự nhiên nói chậm hơn, ăn chậm hơn, ngồi lâu hơn. Là cảm giác sau bao nhiêu năm đi xa, mình vẫn không phải giải thích mình là ai khi bước vào giữa người nhà.

Tình thân trong những gia đình xa quê thường không phô ra nhiều.

Nó nằm trong việc hỏi nhau đã ăn chưa.

Nằm trong một bữa cơm có người gắp thêm.

Nằm trong cách ba mẹ nhìn con rất lâu mà không nói hết.

Nằm trong một câu hẹn lần sau, dù không ai biết lần sau sẽ gần hay xa.

Tháng Năm ấy ở Sài Gòn, cả nhà có một lần ở gần nhau.

Không cần gọi đó là cột mốc lớn.

Chỉ là một ngày để người đi xa nhớ rằng mình vẫn còn một cái gốc. Một ngày để người ở nhà thấy rằng những đứa con của mình dù đi đâu, vẫn có lúc quay về. Một ngày để bốn người của ngày cũ, cùng những đổi thay của ngày sau, ngồi lại trong cùng một khoảng thương yêu.

Rồi mai này, mỗi người lại trở về với nhịp sống riêng.

Người ở xa lại đi.

Người ở nhà lại chờ.

Những cuộc gọi sẽ tiếp tục. Những câu hỏi thăm sẽ tiếp tục. Những lần hẹn về sẽ lại được nhắc tới, có khi chắc chắn, có khi còn bỏ ngỏ.

Nhưng có một điều đã ở lại trong tháng Năm đó.

Cả nhà từng có mặt bên nhau.

Giữa Sài Gòn.

Giữa một lần về.

Giữa rất nhiều đổi thay mà tình thân vẫn còn biết đường tìm lại.