Hai sinh nhật trong một chuyến về nhà

Nhà là một tháng nào đó trong năm, khi lịch bay được sắp lại, công việc được gác sang bên, những cuộc hẹn bớt chen vào nhau. Nhà là lúc mẹ và con gái cùng có mặt ở Việt Nam. Cùng ăn một bữa cơm quen. Cùng bước qua một tháng sinh nhật.

Anh Thi và mẹ — cô Siêng — sinh cùng tháng.

Một sự trùng hợp nhỏ. Nhưng với người sống xa quê, những điều nhỏ đôi khi lại thành lý do để giữ nhau gần hơn. Một tháng sinh nhật không còn chỉ là ngày thổi nến, nhận lời chúc, rồi đi qua. Nó thành cái cớ để hai mẹ con ngồi cạnh nhau lâu hơn một chút. Để người con gái không chỉ về thăm nhà, mà còn kịp làm cho mẹ một việc gì đó.

Tặng quà cho mẹ không dễ.

Có những người mẹ nhận quà rất vụng. Con mua gì cũng bảo tốn tiền. Con dẫn đi đâu cũng sợ phiền. Con gửi gì cũng cất lại, để dành khi con cần. Mẹ đã quen đặt mình ở cuối. Quen nhường phần ngon. Quen nói mình không cần. Đến sinh nhật, nhiều khi mẹ cũng chỉ mong cả nhà đủ mặt, vậy là được.

Nhưng con gái thì nhớ.

Thi thích lưu giữ kỷ niệm. Chỉ là công việc bận quá. Những việc cho mình thường bị đẩy sang sau. Để mai. Để tháng sau. Để khi nào rảnh hơn. Mà người lớn rồi đều biết, cái ngày "rảnh hơn" đôi khi không tự đến.

Nó phải được chọn.

Lần này, Thi chọn một ngày cho mẹ.

Không phải một món quà đặt trong hộp. Không phải thứ mẹ dùng vài lần rồi cất vào tủ. Món quà này là thời gian. Là sự có mặt. Là một ngày trong chuyến về Việt Nam, hai mẹ con cùng nhau đi qua tháng sinh nhật của mình theo một cách khác.

Có lẽ mẹ không đòi. Những người mẹ thường không đòi những điều như vậy. Họ hay cười cho qua. Hay bảo thôi, mẹ sao cũng được. Nhưng chính vì mẹ ít đòi, con gái càng phải nhớ thay.

Nhớ rằng mẹ cũng có sinh nhật.

Nhớ rằng trước khi là mẹ, mẹ cũng từng là một người phụ nữ có những ngày của riêng mình.

Nhớ rằng những lần về nhà không kéo dài mãi. Quê nhà còn đó, nhưng tóc mẹ thì không đứng yên. Những bữa cơm còn đó, nhưng mỗi lần ngồi lại cùng nhau đều đã khác lần trước. Người đi xa hiểu điều này rõ hơn ai hết: có những điều nếu không giữ trong lúc còn kịp, sau này sẽ chỉ còn biết tiếc.

Tháng sinh nhật năm nay vì thế không chỉ thuộc về Thi. Cũng không chỉ thuộc về mẹ.

Nó thuộc về hai mẹ con.

Một người mẹ được con gái đặt vào phần đẹp nhất của chuyến về. Một người con gái, sau những ngày bận rộn, tự nhắc mình rằng có những món quà không cần lớn. Chỉ cần đúng người. Đúng lúc. Đủ thương.

Và còn kịp.

*— Câu chuyện Huỳnh Lê Anh Thi và mẹ — cô Siêng.*