Chăm nhà. Chưa quên chăm mình.

Trong phòng khách nhà chị Băng Tâm, có hai bức ảnh gia đình cũ. Một bức chụp hai, ba năm trước — cả nhà bốn người cười sáng. Một bức nữa, xa hơn, khi đứa con gái lớn chưa qua cấp một.

Chiều hôm đó, chị đến Gạo Nâu Sài Gòn để chụp bức thứ ba.

Chị có hai con gái. Đứa lớn vừa vào lớp mười. Đứa nhỏ đang lớp bốn. Khoảng cách sáu năm giữa hai đứa — đủ để một người phụ nữ có thể quên mình giữa một lần làm mẹ, rồi lại làm mẹ lần thứ hai.

Chị đi làm gần hai mươi năm. Có một chỗ đứng nho nhỏ trong công ty — đủ để cuối tháng có lương, đủ để đồng nghiệp gọi mình bằng "chị". Về đến nhà, chị bắt đầu một ca khác. Lịch học của hai đứa con. Thực đơn ba bữa. Cái hẹn bác sĩ. Tủ áo theo mùa. Những ngày sinh nhật trong họ mà không ai được quên. Hai mươi năm vừa giữ một chỗ ngồi ở công ty, vừa giữ một mái nhà ở phía sau. Chị quen việc như quen nhịp thở.

Nhưng gần đây, chị có một thói quen mới. Mỗi tối, trước khi ngủ, chị ngồi xuống trước gương mười phút. Không phải để tổng kết một ngày. Chỉ để chăm da. Chỉ để thoa một lớp kem. Chỉ để trong mười phút đó, không ai gọi chị bằng mẹ, bằng vợ, bằng chị ở công ty. Chỉ là Băng Tâm.

Hai mươi sáu năm không dễ đoán.

Anh chị quen nhau từ cấp ba. Hồi đó chỉ là bạn thân — không hứa, không tỏ tình, không có gì hơn. Lên đại học, mỗi người một trường. Vẫn là bạn, vẫn nhắn tin, thỉnh thoảng gặp lại. Tình yêu đến sau, sau cả những năm sinh viên — không có một mốc nào rõ để gọi tên. Đi qua đám cưới, qua hai lần làm mẹ, qua mấy lần dọn nhà. Bây giờ con lớn gần bằng vai mẹ. Chị tự hỏi mình đã kịp giữ được cái gì của những năm ấy.

Đứa lớn đang lớp mười. Hai năm nữa nó sẽ đi. Có thể xa nhà, có thể ở tỉnh khác. Một ngày nào đó, chị sẽ thức dậy trong căn bếp và chỉ còn ba bát canh thay vì bốn.

Đứa nhỏ thì vẫn còn là trẻ con. Nhưng trẻ con cũng lớn nhanh. Chỉ một cái chớp mắt, chị đã đi qua sáu năm làm mẹ thêm lần nữa.

Hai mươi sáu năm. Thấy dài khi đếm, thấy ngắn khi nhớ lại.

Khi đứng trước ống kính với cả nhà bốn người, chị không nghĩ về bộ ảnh.

Chị nghĩ về buổi tan trường lớp mười hai, hai đứa đi cùng một đoạn đường về — chỉ là bạn, không có gì hơn. Nghĩ về những năm đại học, mỗi người một trường, thỉnh thoảng vẫn nhắn tin, thỉnh thoảng gặp lại — rồi một ngày tự nhiên cái tình bạn ấy thành ra điều khác, chậm và chắc, không cần một câu tỏ tình. Nghĩ về đêm đứa lớn bị sốt, một mình chị bế con đi cấp cứu lúc ba giờ sáng. Nghĩ về buổi sáng đứa nhỏ đi học lớp một, chị đứng ở cổng trường, đứng mãi không về.

Hai mươi sáu năm. Không phải ai cũng đi hết.

Rồi chị nhìn sang chồng. Nhìn đứa lớn. Nhìn đứa nhỏ. Bốn bàn tay chồng lên nhau. Của anh — hai mươi sáu năm có chị bên cạnh. Của chị — hai mươi sáu năm cũng vậy. Của một đứa sắp thành thiếu nữ. Của một đứa vẫn còn là trẻ con.

Chị không khóc. Chị chỉ nghe trong đầu một câu rất nhỏ:

*Đây rồi.*

Tối hôm đó, về nhà, chị vào phòng hai đứa con trước khi đi ngủ. Đứa nhỏ đã ngủ say. Đứa lớn còn đọc sách dưới đèn bàn, ngẩng lên cười với mẹ một cái.

Lần đầu tiên trong ba lần chụp, chị không so. Không nghĩ "đẹp hơn lần trước" hay "già hơn lần trước". Chỉ thấy: đủ. Đủ với hai mươi sáu năm. Đủ với đứa con lớp mười. Đủ với đứa con lớp bốn. Đủ với đôi vai người đàn ông đã đi cùng chị từ thời cấp ba.

Sáng hôm sau, chị nhắn cho ekip:

*"Bộ ảnh lần này đẹp hơn hai lần trước. Tôi chụp không phải để khoe. Tôi chụp để nhiều năm sau, con tôi nhìn lại — và thấy mẹ nó cũng có trong đó."*