Trên bàn làm việc của chị Mai là ba bộ ảnh profile. Bộ đầu chụp năm 2022. Bộ thứ hai đầu năm 2023. Bộ thứ ba giữa 2024. Ba lần, ba studio. Mỗi lần xong chị lại bỏ ảnh vào ngăn kéo. Ảnh đẹp. Nhưng không phải chị.
Chị Mai làm kiến trúc. Công việc yêu cầu con mắt thẩm mỹ gắt: ánh sáng lệch hai độ là thấy, bố cục thiếu chiều sâu là thấy. Với ảnh của chính mình, chị cũng nhìn cùng một cách. Và ba lần đó, chị đều không đi qua được.
Studio thứ tư là Gạo Nâu. Chị đặt lịch vì bạn giới thiệu. Nhưng trước buổi chụp một tuần, chị gửi email dài ba trang — liệt kê từng lần thất vọng cũ, từng chi tiết chị không muốn gặp lại: retouch quá tay, pose cứng đờ, ánh sáng xoá hết nét mặt.
Tư vấn viên không phản hồi bằng giải pháp. Chỉ nhắn lại một câu: "Bữa chụp chị cứ đến, rồi mình nói tiếp."
Căn phòng Gạo Nâu có tường nude, cửa sổ lớn, ánh sáng tự nhiên. Không đèn flash. Không phông màu. Chỉ một chiếc ghế gỗ cạnh cửa sổ.
Chị nói với photographer: "Em thích Irving Penn." Bạn ấy gật đầu. Không hỏi thêm.
Ba giờ tiếp theo, chị không biết mình được chụp. Chỉ là ngồi nói chuyện về nghệ thuật, về Irving Penn, về ánh sáng Rembrandt. Thỉnh thoảng có tiếng bấm máy. Rồi lại im lặng.
Khi retouch xong, chị nhận được năm tấm ảnh. Da không bị làm nhựa. Nét mặt vẫn là nét mặt của người bốn mươi tuổi làm kiến trúc. Không trẻ hơn. Không ai khác.
Chị in bốn tấm. Một treo trong studio thiết kế. Một gửi bố mẹ. Một để trên bàn làm việc. Một giữ trong ngăn kéo — cùng chỗ với ba bộ ảnh cũ. Chị nói:
"Em làm kiến trúc, khó tính với hình ảnh. Gạo Nâu là studio đầu tiên hiểu được cái em muốn — không phải cái em nói."